Munten verzamelen

Alles wat u wil weten over munten verzamelen staat op de interessante site http://www.bloggen.be/muntenverzamelen.
Een klein voorsmaakje.

Als u met munten begint te verzamelen, moet u niet ver zoeken, want al een groot deel zit al in uw portemonnee. Met de invoering van de euro is er een grote verscheidenhied aan munten in omloop gekomen. Zo zijn er nu reeds veel munten van Nederland, Duitsland, en Frankrijk die je bij ons kan terug vinden in de kassa’s van winkels. Niet alleen kan je munten verzamelen van buitenlandse landen, maar ook de munten van België zijn het waard om verzamelt te worden. Je kan ook aan vrienden of familie vragen of dat zij geen oude munten hebben of munten van op vakantie. Zo kan je al op korte tijd al een mooie verzameling uitgebouwd hebben.
Tevens zijn er ook munten die niet helemaal hetzelfde zijn dan je zou denken. Sommige hebben een afwijkende tekening, een andere rand, overslag,… Deze munten hebben dan ook een meerwaarde.

Munten kan je op verschillende manieren verzamelen. Je kan op jaartal verzamelen dwz dat je van een bepaalde type munt elk geslagen jaartal in handen te krijgen; verzamelen tot wanneer je een volledig setje in handen hebt; verzamelen per thema zoals elke munt te krijgen met bv alles wat met natuur te maken heeft of met sport; …
Munten kan je opbergen in speciaal gemaakte munthouders. Deze bevatten meestal nog weekmakers die jouw munten kunnen aantasten zoals zilveren munten die geel kunnen uitslaan. Je hebt ook speciale muntboxen die verdeeld zijn in vakjes, bekleed met vilt en een doorzichtige plastieken plaat.

Wanneer je al een grotere collectie hebt en je hebt wat geld opzij gezet, kan je munten gaan aankopen. Dit kan je bij een muntenhandelaar doen, op een veiling of via de munt van een land. Waar je best geen munten koopt zijn op kraampjes waar ze zeggen dat zee zeldzame munten hebben en goedkoop aanbieden. Meestal kom je da bedrogen uit als blijkt dat ze vals zijn. Regel ook geen verkooop als je de verkoper niet hebt gezien. Hiermee kan je soms ook bedrogen uitkomen.
Het is interessant om een zelfgemaakte database te maken van je munten. Je kan bijvoorbeeld van elke munt de waarde opschrijven, land, jaartal, een specificatie van een munt, eventueel waar je de munt gekocht hebt,… In geval van diefstal kan je de politie hiermee helpen en ze stellen dit dan ook op prijs.

Verschillende muntkwaliteiten

Munten worden onderverdeeld in kwaliteiten. Sommige munten zijn heel even in omloop geweest en zijn beter van kwaliteit dan een munt die veel in omloop is geweest en die veel slijtage heeft. Deze kwaliteitsaanduidingen zijn soms moeilijk te bepalen en te begrijpen. Soms werkt men ook met – en + waardoor het nog verwarrender wordt. En niet alle verzamelaars hebben dezelfde mening over de kwaliteit van een munt.
Een overzicht:

P : proof of gepolijste stempel, de munten hebben een blinkend veld op de achtergond en mat reliëf. De munten hebben normaal gezien geen enkele beschadiging. Deze munten bestaan meestal uit zilver of goud of een ander edelmetaal. Proof is eigenlijk een productiekwaliteit. Er kunnen dus best proof munten bestaan met krassen. Het spreekt vanzelf dat deze muntn dan in waarde dalen. (Eng: proof)

FDC : staat voor fleur de coin: munten die pas geslagen zijn, de munt is zo volmaakt dat er geen vormen van beschadiging zoals slijtage, deukjes of krasjes vast te stellen zijn. De munt wordt met de hand (met handschoen aan!) opgevangen als de munt net is geslagen. (Eng: FDC)
In de praktijk zien we toch dat er munten als FDC worden aangeboden die niet aan deze criteria voldoen! Zoals kleine krasjes.

BU: brilliant uncirculated: de munt zou van betere kwaliteit moeten zijn dan UNC, maar heeft toch nog enkele krasjes. Soms is er geen verschil tussen de UNC munten uitgegeven voor circulatie en BU munten is sets. En kan je zelfs mooiere UNC munten vinden dan in de BU sets. BU kwam pas naar boven bij de invoering van de euro.

UNC: uncirculated: de munt is nog niet in omloop geweest, maar door de processen die de munt ondergaat om geslagen te worden (het vallen in de opvangbak) zijn er kleine krassen op de munt verschenen. De munt heeft wel zijn goede originele kleur behouden. (dit geldt enkel voor nieuwe munten)

PR : prachtig: de munt is even in omloop geweest, er zijn geen sporen van slijtage of een minieme sporen van slijtage vast te stellen. Kleine krasjes zijn mogelijk. (Eng: EF)

ZF : zeer fraai: de munt heeft al enige sporen van slijtage zoals kleine krasjes of details die vervaagt zijn. (Eng: VF)

FR : fraai: de munt is al veel in omloop geweest en heeft al vele slijtage plekken vooral op de hoger gelegen delen. De waarde-aanduiding en de tekst blijven zichtbaar. Ook de litsel aan de rand is nog zichtbaar. (Eng: F)

ZG : zeer goed: de munt heeft veel slijtage plekken over de hele munt. De waarde aanduiding en tekst zijn nog herkenbaar. De litsel is sterk afgesleten. (Eng: VG)

G : goed: de munt is sterk afgesleten, maar je kan de munt nog catalogiseren. Vaak zijn grote delen van de munt niet meer herkenbaar. Wel moet je uit de datum, waarde en beeltenis kunnen afleiden welke munt het is. (Eng: G)

Kleurverandering: na enige tijd worden munten dof en verkleuren ze. De meeste verzamelaars kijken naar de slijtage en krassen op de munt. Dus een kleurverandering heeft meestal geen invloed op de waarde van de munt. Zo heeft patina op de munt vaak een meerwaarde voor de verzamelaars.

Je ziet dus dat er veel verwarring kan zijn tussen de verschillende kwaliteiten, vooral dan bij de euromunten. Een munt uit circulatie die er UNC uitziet, moet je die dan bestempelen als UNC of prachtig? Een BU munt met behoorlijke beschadiging, BU of UNC? Of een UNC munt dat fel beschadigd is, zeer fraai, prachtig of UNC?

Het spreekt voor zich dat de munten in waarde dalen als ze een mindere kwaliteit hebben.
Wanneer de munt een grote kras heeft of een deuk vertoont in de rand, daalt de munt minstens in één kwaliteitstrap.
Het is dus moeilijk om te zeggen welke kwaliteit een munt heeft zonder slijtage, maar waar de munt toch vele krassen vertoont.
Een opgepoetste munt daalt ook in waarde. Let op! Op foto’s is dit vaak niet te zien, alsook krassen op de munt.

Bron: http://www.bloggen.be/muntenverzamelen/

Het Frankrijk van de middeleeuwen bracht opmerkelijke munten en penningen voort

Liefhebbers van munten en penningen specialiseren zich vaak in een bepaalde periode en/of regio. Zo is Frankrijk een geliefkoosd onderwerp. Niet toevallig, want in de 14de en 15de eeuw groeide Parijs als hoofdstad van het koninkrijk Frankrijk uit tot het meest bloeiende intellectuele en artistieke centrum van Europa.

Honderdjarige Oorlog

Het tijdperk van Koning Charles VI (1380-1422) werd overschaduwd door de Honderdjarige Oorlog met Engeland. Ondanks deze oorlog kende de kunst in Frankrijk in deze periode een ongekende bloei. In deze periode was Frankrijk een belangrijke natie die ook het muntstelsel op punt zette.

De schatten van het Louvre

Het Louvre toont werk van zowel Franse als buitenlandse kunstenaars en vormt een prachtige samenvatting van het artistieke leven uit die tijd. Ook al verkeerde Frankrijk in oorlog en moest het land door een zware economische recessie, toch wordt deze periode door kunstkenners als een van de meest artistiek creatieve uit de nochtans rijke geschiedenis beschouwd.
Een deel van de collectie van het Louvre bestaat uit een prachtig geïllustreerde manuscripten, afkomstig de Bibliothèque Nationale de France en aangevuld met andere literaire kunstschatten uit verschillende Europese en Amerikaanse bibliotheken. De werken tonen zowel heilige als seculiere taferelen vol raffinement en zijn een voorbeeld van het vakmanschap van de goudsmeden van die tijd. Op deze werken zijn ook munten en penningen uit die tijd te zien.

Charles VI stimuleerde numismatiek

Het Louvre was destijds een van de favoriete residenties van Charles VI en zijn vrouw Isabeau van Beieren. Charles VI kwam op 1380 als twaalfjarige op de Franse troon. Hij zou meer dan veertig jaar reageren tot aan zijn dood in 1422. Hij zou de geschiedenis ingaan als een koning die leed aan aanvallen van waanzin maar toch zijn land door de moeilijkheden van de Honderdjarige Oorlog probeerde te leiden.
De eerste periode van zijn koningschap was voor Frankrijk een tijdperk van relatieve vrede dat ongeveer twintig jaar zou duren. In die jaren groeide Parijs tot de drukst bevolkte stad van Europa uit en was het een oord waar de artistieke en intellectuele elite van die tijd verzamelde. Een reputatie die de Lichtstad nooit meer is kwijtgeraakt en die het dus aan Charles VI te danken heeft.
Hoewel hij zelf geen actief kunstenaar was, zette de koning onmiskenbaar zijn stempel op de artistieke ontwikkeling. Zo evolueerde onder zijn impuls kunst en literatuur, voornamelijk onder invloed van de Devotto moderna (een christelijke beweging die de contemplatie in ere wou herstellen) en het prehumanisme. Charles mag dan ook een van de eerste verlichte vorsten uit de geschiedenis genoemd worden. Ook stimuleerde hij de numismatiek.

Kostbare munten

Ook kan de bezoeker aan de hand van een aantal manuscripten en persoonlijke objecten kennismaken met een aantal van de prominente figuren uit die periode. Zo komen naast Charles VI en zijn vrouw Isabeau van Beieren ook Charles’ oom Jean (hertog van Berry), zijn broer Louis (hertog van Orleans), zijn eerste zoon Kroonprins Louis van Guyenne (die op jonge leeftijd zou sterven) en tweede zoon Jan zonder Vrees, en Philip de Kale (hertog van Bourgondië) aan bod.
De weelde van die tijd wordt eveneens geïllustreerd aan de hand van een aantal stukken met uitzonderlijke historische en artistieke waarde. Zo zijn verschillende ceremoniële wapens te zien, voorwerpen die enkel bij officiële plechtigheden gedragen werden.
Op de schilderijen kan de toeschouwer met een scherpe blik ook een aantal kostbare munten aanschouwen.

Numismatiek, of munten en penningen wetenschappelijk bekeken

Numismatiek is de wetenschap van alles wat met munten en penningen te maken heeft. Maar dat weet de kenner natuurlijk al…

Numismatiek is wetenschap

Numismatiek is een echte wetenschap en dus ideaal voor wie graag wat dieper ingaat op munten en penningen. Voor het verzamelen van munten heb je niet veel kennis, maar wel vooral interesse en passie nodig. Voor heel wat verzamelaars is dit voldoende en ze gaan dan ook niet verder dan het bijeensprokkelen van een basiskennis en verder vooral zoeken naar de juiste kanalen om hun geliefde munten aan te kopen, te ruilen of verkopen om zo kapitaal te vergaren om de gewenste munten te kunnen aanschaffen.

Achtergrond van munten

Een aantal verzamelaars gaat nog een stap verder en stort zich op de numismatiek. Dit betekent dat men erg diepgravend te werk gaat en meer wil komen over de achtergrond van de munten, de specifieke geldsystemen waartoe ze behoren en de geschiedenis voor en na om zo de munten beter in hun historische context te kunnen plaatsen.
Ook de kennis van de oudere penningen en hun specifieke betekenis behoort tot de terrein van de numismatiek.

Veel leesvoer over munten

Voor wie zich aan de numismatiek wil wagen, zijn er gelukkig heel wat boeken en tijdschriften beschikbaar die de nodige informatie bieden die kan helpen bij de aankoop en verkoop van munten en penningen.
De verschillende munttypes, de jaartallen en beschrijvingen van de munten en penningen met foto komen vaak voor in catalogi. Doorgaans bevatten deze catalogi geen prijsindicatie omdat hierdoor het boek snel dreigt te verouderen. Prijzen schommelen immers door de wetten van vraag en aanbod.

Welke verzameling wil je

Welke catalogus en boek je best gebruikt, hangt volledig af van de gewenste verzameling die je wil aanleggen. Er zijn tal van categorieën te bedenken om een verzameling aan te leggen, gaande van een bepaalde periode, een regio, een historische gebeurtenis of een combinatie van deze factoren. Veel verzamelaars beperken zich trouwens liever niet tot één gebied omdat dit soms frustrerend kan zijn.
Voor de verschillende thema’s zijn meestal wel catalogi verkrijgbaar, al worden soms meerdere thema’s gebundeld. Soms kan je deze catalogi gemakkelijk op de kop tikken, maar heel wat numismatische literatuur zal je slechts na een lange zoektocht vinden bij antiquariaten, op muntveilingen of bij tweehandsboekenwinkels. En gelukkig kan je dankzij internet sinds kort steeds sneller zielsgenoten vinden.

Catalogi van buitenlandse munten

Heel wat mensen verzamelen buitenlandse munten en penningen. De voorbije 400 jaar hebben de meeste landen een eigen reeks munten uitgebracht die ook in nationale muntencatalogi zijn terug te vinden.
Deze losse catalogi vinden is een lastig en duur werk. Gelukkig voor de verzamelaar bestaan er wereldcatalogi met de gegevens van de munten van alle landen van de wereld. Bekend zijn de Engelstalige catalogi van Kraus-Mishker (Amerika) en Schön (Duitsland). De vele honderdduizenden types gouden en andere munten en penningen zijn per tijdvak in afzonderlijke delen verkrijgbaar. Niet bepaald goedkoop, maar een prachtig werkinstrument voor wie de aankoop en verkoop van munten en penningen ernstig neemt.

Websites over munten verzamelen

Bekijk dit FILMPJE over de aankoop en verkoop van (gouden) munten en goudstukken

Op het internet vind je heel wat nuttige informatie over het verzamelen van munten. Liefhebbers van numismatiek raden we graag volgende website aan.

http://www.muntstukken.be/

Deze website bevat een gids voor muntverzamelaars van Arnaud Grispen die ons behoorlijk volledig lijkt. We vinden er volgende hoofdstukken:

I. Wat en hoe verzamelen?
II. De kwaliteiten
III. De prijsbepaling van munten
IV. Is muntverzamelen een dure hobby? Een belegging?
V. Veilingen
VI. De metalen en legeringen
VII. Boeken en catalogi in de numismatiek
VIII. Het reinigen, bewaren en beveiligen van munten
IX. De meest gebruikte woorden in de numismatiek
X. Slot

Zeker eens bekijken!

Een mooie catalogus van munten vind je op:

http://www.catawiki.be/catalogus/10-munten

Muntencatalogus

In de muntencatalogus vind je een overzicht van alle munten op Catawiki. De munten zijn ingedeeld op onder andere land en serie (Beatrix: 1980-heden, Juliana: 1948-1980, etc.). Je kunt de zoekfilters gebruiken voor het gewenste zoekresultaat.

Waarde van munten

Bij elke munt in de catalogus kun je aanvullende informatie vinden, zoals de munten waarde. De waarde van oude gouden & zilveren munten wordt bepaald door vraag en aanbod, de staat van de munt en de kwaliteitsbeoordeling. De staat van de munt hangt af van de slagkwaliteit, de visuele aantrekkelijkheid, de glans en de slijtage. De kwaliteitsbeoordeling van munten vindt plaats aan de hand van een systeem voor de kwaliteitsaanduiding: goed, fraai, zeer fraai, prachtig, FDC/UNC of PROOF.

Muntenverzameling toevoegen

Verzamel je munten? Op Catawiki kun je zelf je verzameling oude munten en nieuwe munten met één muisklik gratis online zetten. Ook maak je eenvoudig een zoeklijst van items, die nog in jouw muntenverzameling ontbreken. Als een door jou gezochte munt te koop wordt aangeboden, krijg je automatisch bericht.

©Stefaan Van Laere & Gold50

De meest gebruikte woorden in de numismatiek

  • Aanmunten: het slaan (produceren) van munten bij een munthuis.
  • Afslag: muntslag met originele stempels in een afwijkend metaal. Komt veel voor bij Nederlandse en Indische koperen munten, omdat een zilveren of gouden afslag van bijvoorbeeld een koperen duit werd gezien als een leuk geschenk. Afslagen zijn niet bedoeld voor de omloop.
  • Agio (ook opgeld genoemd): het verschil tussen de werkelijke waarde in goud en de prijs die je betaalt.
  • Aanmunten: het aanmaken van muntstukken, een muntplaatje voorzien van een afbeelding.
  • Biedprijs: de hoogste prijs van gouden munten, dagelijks in de krant vermeld of koopprijs.
  • Bruneren: een geslagen munt met bruneerstaal polijsten zodat die op een proefslag gaat lijken. Bruneren verwijdert detail en verlaagt dus de conditie van een munt.
  • Doormeter : diameter of middellijn – ø
  • Expertise : deskundige ontleding van een verzameling.
  • Gejusteerd : het op juist gewicht gebrachte muntplaatje, duidelijk te zien aan de krassen op de munt.
  • Gehalte : hoeveelheid van een bestanddeel in een of andere legering.
  • Gietpenning : een gegoten penning.
  • Gietgal : gal of holte op een munt of penning ontstaan bij het gieten.
  • Goudgehalte: de hoeveelheid goud in een munt aanwezig.
  • Gepolijste stempel (ook proof genoemd): hoogste kwaliteitstrap in de numismatiek. (zie ons artikel over het bepalen van de kwaliteit van munten)
  • Halssnede: de plaats waar de hals (van afgebeeld hoofd) afgesneden wordt, meestal bevindt zich daaronder de naam van de graveur
  • Incuus: een zijde van de munt is normaal geslagen, en op de andere zijde is de normaal geslagen zijde hol (incuus) afgebeeld.
  • Jaarsets : jaarlijks uitgegeven sets door de Koninklijke Munt met de in dat jaar geslagen munten.
  • Kwartslag : neem de munt tussen wijsvinger en duim met de voorzijde naar boven, en draai hem een volle slag zodat de keerzijde boven komt. De stand van de munt zal dan een kwartslag afwijken van de voorzijde (naar links of naar rechts).
  • Keerzijde : de muntzijde waar de waarde op afgebeeld wordt (Kz).
  • Lot : verschillende munten samengevoegd, onder een geheel (nummer) bij een veiling.
  • Lotnummer : het nummer toegewezen door de veilinghouder aan een lot of munt.
  • Laatprijs : de laagste prijs van gouden munten, dagelijks in de krant vermeld of de verkoopprijs.
  • Listel : verheven boord rondom een muntstuk.
  • Medailleslag : neem de munt tussen wijsvinger en duim met de voorzijde naar boven en draai hem een volle slag zodat de keerzijde boven komt. De munt zal in dezelfde stand staan zoals je de voorzijde voorheen had.
  • Misslag : een munt per ongeluk verkeerdelijk geslagen.
  • Munthouder : beschermkartonnetje met een transparant venster, waardoor je de munt langs alle zijden kunt bekijken.
  • Muntmeester : de verantwoordelijke van de Koninklijke Munt.
  • Muntmeesterteken : het teken van de muntmeester afgebeeld op een muntstuk.
  • Muntwals : antieke muntpers.
  • Muntenset : verschillende munten samengebracht in een set door bijvoorbeeld de Koninklijke Munt.
  • Muntplaats : plaats waar de munten aangemaakt worden (De Koninklijke Munt in Brussel of Utrecht).
  • Muntplaatje : het blanco metalen plaatje dat zal gebruikt worden voor het aanmunten.
  • Muntslag : neem de munt tussen wijsvinger en duim met de voorzijde naar boven en draai hem een volle slag zodat de keerzijde boven komt. De munt zal in de tegenovergestelde stand staan als de voorzijde die je voorheen had.
  • Noodmunt : munt aangemaakt, korte of lange tijd na de originele aanmunting (met meestal duidelijk verschil). In België zijn de naslagen aangemaakt door de Koninklijke Munt, in andere landen is dat niet altijd zo.
  • Naslag : een munt gemaakt bij gebrek aan voldoende circulatiemunten.
  • Numismatiek : de studie van munten en penningen (munt- en penningkunde).
  • Numismaat : de munt- en penningdeskundige of verzamelaar.
  • Overslag : een reeds geslagen munt hergebruiken voor een nieuwe aanmunting, bv. de munt van 2 centiem van België, Leopold I, geslagen over 1 cent Willem I van Nederland.
  • Ontmunting : het uit omloop nemen van een bepaalde munt.
  • Proefslag : een munt aangemaakt als proef.
  • Reduceermachine : verkleinmachine gebruikt bij het munt slaan
  • R: zeldzaam.
  • RR: zeer zeldzaam.
  • RRR: uiterst zeldzaam.
  • RRRR: unicum.
  • Randschrift : de tekst afleesbaar op de rand van de munt.
  • Schroefpers : antieke muntpers.
  • Stempelbreuk : breuk in de stempel (een kloofje), wat zich op de munt manifesteert als een fijn opliggend draadje.
  • S: schaars (afkorting).
  • Vervalsing : namaakmunt aangemaakt met de bedoeling andere mensen te bedriegen en winst te maken.
  • Voorzijde : de muntzijde waarop meestal het koningshoofd, leeuw, monogram enz… afgebeeld staat.
  • Variant : afwijking op een munt, verschillend van het normale type.
  • Zinkpest : witte plekken (oxidatieplekken) op zinken munten.