Er zijn drie onafhakelijke munttradities wereldwijd

Er zijn drie onafhankelijke munttradities in de wereld.

De Chinese traditie

Deze begon in de tijd van de Strijdende Staten (5de-3de eeuw voor Christus). In China werden munten gegoten en vaak van een gat in het midden voorzien waaraan een touw kon geregen worden omdat deze munten vaak per streng verhandeld, vanwege de geringe waarde van de individuele munten. Tot in het begin van de 20e eeuw verwisselde Chinees muntgeld op deze wijze van eigenaar.

De Indische traditie

Hierbij goot men staven van een metaal, waarvan plakjes werden gesneden die van inkepingen werden voorzien.

De Westerse traditie

Deze komt waarschijnlijk uit Klein-Azië. Een plakje metaal wordt in een matrijs gebracht en onder hoge druk wordt daarin een afbeelding geperst (geslagen). Deze eeuwenoude traditie hield lange tijd stand en was de basis voor de moderne manieren om munten te slaan.

Numismatiek
Het woord numismatiek (muntkunde) is afkomstig van het Latijnse woord nummisma voor munten en het Oud-Griekse νόμισμα/nómisma, wat staat voor zilvermunt en geld. Het betreft de wetenschappelijke studie van alle tastbare vormen en de geschiedenis van geld (munten en bankbiljetten) en vormverwante voorwerpen zoals penningen en gesneden stenen, alsook muntstempels, muntgewichten, druktechnieken, muntwetgeving enz.

Vaak wordt het verzamelen van munten verzamelen als hobby ook numismatiek genoemd.
Numismatiek wordt meestal bedreven als verzamelhobby of als belegging, maar heeft ook een wetenschappelijke kant, zoals bij opgravingen.

In die zin verbindt de numismatiek soms de archeologie met de geschreven geschiedenis. Van sommige heersers zijn muntvondsten de belangrijkste of zelf enige aanduiding over hoe lang en wanneer zij geregeerd hebben. Ook geven muntvondsten vaak aanvullende informatie voor de datering van opgravingen of de handelsbetrekkingen met andere gebieden.

Is het verstandig om te beleggen in munten ?

Zijn munten een goede belegging? Het is net bij aandelen, vastgoed en andere vormen van belegging: bezint eer gij begint, en vergaar eerst de nodige kennis. Wie bereid is deze tijd te investeren, kan er niet alleen een leuke hobby maar ook een interessante beleggingsvorm en dus een aardige cent aan overhouden.

Risico nemen

Ga niet over één nacht ijs. Begin eerst met een reeks kleinere transacties te doen en maak na een vooropgestelde tijd voor jezelf de rekening op. Is er sprake van duidelijke winst? Dan is het misschien tijd om de zaken wat grondiger aan te pakken.

Als je munten echt als een belegging gaat beschouwen, moet je ook bereid zijn om grotere kapitalen te investeren of te gaan speculeren met de gouden of zilveren munten (edele metalen). Een gouden tip die voor alle beleggingen telt: doe dit met geld dat je hebt opzij staan en dus in het slechtste geval bij een ineenstorting van de prijzen eventueel kunt missen.

Specialiseer je verzameling en vul ze aan met kostbare munten, waar natuurlijk een prijskaartje aan vasthangt. De collectie moet iets bieden wat ze uitzonderlijk maakt. Spendeer hier de nodige tijd aan en check wat er op de markt wel en niet verkrijgbaar is. Bouw je verzameling kwantitatief en kwalitatief zo gespecialiseerd mogelijk uit en win zoveel mogelijk professioneel advies is.

Nieuwe uitgiften in edel metaal als belegging houdt risico’s in. Vergelijk bij deze uitgiften de waarde van het edel metaal in vergelijking met de kostprijs van de munt.

Veilingen

Heb je uiteindelijk die unieke verzameling samengesteld die je ten gelde wil maken, dan komt het er nu op aan de juiste koper te vinden. Dit kan via de geijkte kanalen van verzamelaars en beurzen, maar als je collectie echt de moeite waard is, dan kan je de verkoop ook via een veiling laten verlopen.

De schriftelijke veiling komt nog maar zelden voor. De geïnteresseerde verzamelaar krijgt hierbij een catalogus toegezonden en kan op basis daarvan schriftelijk bieden. Het is meestal zo dat het hoogste bod de munt of het lot (groep munten) toegewezen krijgt aan de prijs van het tweede hoogste bod, plus een schijf, dit is meestal 10% van het gedane bod. De veilinghouder organiseert ook kijkdagen, zodat geïnteresseerden zich vooraf van de kwaliteit van de munten kunnen komen vergewissen.

De openbare veiling met mogelijkheid van schriftelijk bieden komt het meest voor. Bij dit soort veiling wordt het munt of het lot aan de hoogste bieder in de zaal toegewezen. Er wordt ook rekening gehouden met de schriftelijke bieders. Het schriftelijk geboden bod wordt nauwkeurig bijgehouden en zal ingepast worden in de veiling.

Het systeem van de veiling aan schattingsprijs of aan het hoogste bod is afkomstig uit de U.S.A. Na het uitgeven van de catalogus wordt een munt of een lot onmiddellijk verkocht aan het eerste bod dat toekomt bij de veilinghouder (per brief, telefoon of fax) en dat gelijk is aan de schattingsprijs in de catalogus.

Na de einddatum (die bepaald wordt door de veilinghouder en vermeld staat in de catalogus) worden de onverkochte munten of loten aan de hoogste bieder verkocht.

Welke materialen en legeringen worden er gebruikt bij Munten ?

De waarde van een munt wordt mee bepaald door de gebruikte metalen en legeringen. De meeste munten zijn een legering, met andere woorden een homogene massa verkregen door een mengsel van twee metalen (door smelting). Een ander woord voor legering is het uit het Frans afkomstig ‘alliage’, wat vermenging of mengsel betekent.

De metalen

Zilver (Ag – Argentum) – edel metaal, Zilveren munten
Zilver is het meest gebruikte metaal voor munten door de eeuwen heen (vanaf 700 voor Christus). Net als goud is zilver vandaag te duur Voor munten wordt het vervangen door goedkopere metalen. Evenals goud wordt zilver in de numismatiek steeds gelegeerd met andere metalen (meestal koper).

Goud (Au – Aurum) – edel metaal, Gouden Munten
Goud, de koning der metalen, werd vroeger in de oudheid al veel gebruikt. Tegenwoordig is goud voor munten te duur en worden nog enkel gelegenheidsmedailles en -munten in goud aangemaakt. De kostprijs van het goud wordt uitgedrukt in dollar per troy ounce (31,1035 g), en is dagelijks verhandelbaar op vele beurzen in de wereld. Deze prijzen kan je volgen in de krant of op internet.
De maataanduiding voor goud is karaat (Arabisch). Zuiver goud is 24 karaat, maar dit materiaal is te zacht om zuiver gebruikt te worden. Daarom is een legering met een ander metaal noodzakelijk, meestal koper. Hoe meer koper bij het goud gevoegd wordt des te lager is zijn karaat. Goud is als muntmetaal zeer populair, niet alleen om zijn waarde maar ook omdat het niet oxideert en goed bestand is tegen zuur

Platina (Pt – Platina) – edel metaal, Platina Munten
Platina wordt zeer weinig gebruikt in de numismatiek, vandaag alleen nog voor herdenkingsmedailles of -munten en – penningen. Enkel in Rusland vinden we platina in munten in de periode van 1828 tot 1830 wel eens. Platina kan gelegeerd worden met koper maar dit is niet noodzakelijk.

Koper (Cu – Cupuruum) Koper munten
Koper is een populair metaal in de zuivere vorm in de numismatiek. Door de eeuwen heen werden er de munten van kleine waarden van gemaakt (al in 400 voor Christus), net als talloze herdenkingsmedailles en -munten en -penningen. Koper is ook een basismetaal voor vele legeringen.

Nikkel (Ni – Nikkel) Nikkel munten
Nikkel is een hard roestvrij metaal, dat tegenwoordig in de numismatiek het zilver vervangt. Het wordt veel gebruikt in legeringen maar ook in zuivere toestand. Hoofdzakelijk voor huidallergieën vervangen!

Zink (Zn – Zink) Zinken munten
Zink werd enkel gebruikt in zuivere vorm in de numismatiek in oorlogstijd, of als noodmunten. Het is een zeer zacht metaal dat voor een verzameling speciaal behandeld dient te worden tegen zinkpest, de ongewenste witte plekken die op een zinken munt met een onzuivere legering kunnen voorkomen. Zink is ideaal voor legeringen.

Lood (Pb – Plumbum) Loden munten
Lood wordt bijna nooit gebruikt voor munten omdat dit metaal te zacht is. We vinden het eerder terug in sommige vervalsingen.

Tin (Sn – Stannum) Tinnen munten
Een weinig gebruikt metaal in de numismatiek, soms voor noodmunten of broodpenningen. Wel is tin ideaal voor legeringen.

Aluminium (Al – Aluminium) Aluminium munten
Aluminium is een heel licht metaal dat vandaag gebruikt wordt voor munten met een kleine waarde. Aluminium is het meest voorkomende metaal op de wereld. Het wordt ook veelvuldig gebruikt in legeringen.

IJzer (Fe – Ferrum) IJzeren munten
IJzer is een metaal dat slechts af en toe gebruikt wordt in de numismatiek. Enkel Duitsland gebruikt het veel, maar dan in lagen (bi-metaal).

De legeringen

De legeringen zijn samengesteld uit de reeds genoemde metalen.

Brons is een legering van koper met een percentage tin en eventueel ook een beetje zink. Een voorbeeld. De Belgische halve frank brons, type mijnwerker bevat 95% koper, 3% tin en 2% zink. Brons is door de eeuwen heen zeer veel gebruikt. Het verschil herkennen tussen een koperen en een bronzen munt is eenvoudig. De bronzen munten zijn donkerder van kleur met een lichtgele glans, de koperen munten zijn roder van kleur.
Messing wordt ook wel geel koper genoemd.

De legering bestaat uit koper en zink. Messing wordt gebruikt voor kleinere pasmunten met een lage nominale waarde en voor penningen.
Elektron is een natuurlijke legering van goud en zilver. Deze legering werd enkel in de oudheid gebruikt. Munten, geslagen in elektron, zijn zeldzaam.

Maillechort (Nieuwzilver – Argentaan – Alpaca) is een legering van koper, nikkel en zink. Voorbeelden zijn de Belgische munten van tien en vijf centiem, met middengat. Deze bestaan uit 75% koper, 15% nikkel en 10% zink. Deze legering werd uitgevonden door twee werklieden uit Lyon, met name Maillot en Chorier.
Koper-nikkel is een legering van koper en nikkel voor het eerst toegepast in de U.S.A. bij de 1 cent 1856 (88% koper en 12% nikkel).

Het is nu in de hedendaagse numismatiek een van de meest gebruikte legeringen. Evenals het nikkel wordt koper-nikkel veel gebruikt ter vervanging van het dure zilver.

Tombak (of Similor) is een goudkleurige legering bestaande uit 4 delen tot 12 delen koper en 1 deel zink. Er zijn nog tal andere legeringen die gebruikt worden of werden in de numismatiek.

Welke verschillende soorten munten verzamelingen zijn er ?

Landenverzameling

Het verzamelen van alle munten uit een bepaald land is te uitgebreid en ook te duur om deze collectie volledig te krijgen. En er komen uiteraard steeds nieuwe munten bij.

Een tip voor de verzamelaar is een duidelijk af te bakenen land dat niet meer bestaat, zoals Belgisch-Congo (1887-1960), een land met zowat 120 muntstukken zonder varianten die nog relatief gemakkelijk en tegen een aanvaardbare prijs te vinden zijn. Een andere mogelijkheid is een periode te bepalen, zoals bijvoorbeeld alles van een bepaald land tussen de twee wereldoorlogen.
munten met gaatjes Typeverzameling

Voor dit soort verzameling selecteer je van elk type munt één exemplaar. Je kan je beperken tot één land, of verder verzamelen, afhankelijk van je portemonnee en je wensen
duurste_munten Waardenverzameling

In deze verzameling zitten de munten van dezelfde waarde uitgegeven door een land, bijvoorbeeld alle één frank-stukken van België tussen 1830 en 2002.

Oude munten

Oude munten, of de munten uit de Oudheid, zijn onderverdeeld in Griekse munten, Romeinse munten (republiek en keizerrijk) en tenslotte de Byzantijnse munten. Deze munten vragen wel wat studie, maar er bestaat uitgebreide informatie over dit onderwerp. Binnen deze drie types zijn er nog heel wat onderverdelingen mogelijk.
Euro munten uit 1 land

Themaverzameling

Voor een themaverzameling kan je in alle tijden en alle landen je munten opsporen afhankelijk van het thema dat je uitgekozen hebt. Zo bijvoorbeeld gebouwen, auto’s, koningen, bloemen enz.
Dit soort munten is op ruilbeurzen vlot verkrijgbaar. De waarde is vooral persoonlijk, ingegeven door je interesse.

Munten rond de spelen…

Herdenkingsmunten, -medailles of -penningen

Deze munten, medailles of penningen worden uitgegeven ter gelegenheid van een speciale gelegenheid. Ze zijn voor de liefhebber een dankbaar, maar helaas ook vaak duur verzamelgebied. Vele zijn uitgegeven in edele metalen, en vaak rekenen de verkopers verpakkingskosten en meestal ook nog enkele procenten winst bij.

Andere verzamelgebieden

Andere verzamelgebieden zijn de middeleeuwen, de Nederlanden (noordelijke en zuidelijke); Brabantse en Luikse munten, gemeentepenningen, kunstmedailles, noodmunten enzovoort.
Verder kan men soms veel plezier beleven aan het zelf zoeken naar varianten. Bijvoorbeeld alles uit Brabant uit een bepaalde periode.