Op de website http://www.muntenbodemvondsten.nl/index.php?topic=11627.0 vonden we volgende interessante bijdrage over een gevonden Sint-Jorispenning.

Penning met zilvermerk?

Ik heb jullie hulp nodig, ik ben er laatst met de detector op uitgetrokken en heb het volgende voorwerp gevonden. Allereerst dacht ik dat het om een munt ging, maar er zat een uitsteekseltje aan. De ‘penning’ was bij het vinden geheel onleesbaar en het leek in eerste instantie of maar 1 kant bedrukt was, na grondig reinigen bleek dat het om een zilveren voorwerp ging. Het voorwerp heeft een diameter van ca. 1 cm. De zijde met het uitsteekseltje ziet er als volgt uit: Er staat een boot op afgebeeld met daarop 3 personen, de linkerpersoon heist de zeilen en het lijkt of de middelste persoon de rechter persoon van de boot af probeert te gooien, onder de boot bevinden zich mensachtige golven. rondom staat de volgende inscriptie waarvan een deel wellicht is afgedekt door het uitsteeksel: INTEMPTES*URITAS het sterretje wordt bedekt door het uitsteekseltje. Onderaan staat ook nog een indrukking met de letters H&S (op de foto slecht zichtbaar maar in het vierkantje. misschien een zilvermerk?

Dan gaan we door naar de keerzijde. Het laatste beetje zilveroxide moet ik er nog af zien te krijgen. op deze zijde staat een paardrijder afgebeeld die zijn speer naar een bepaald iets op de grond richt, wellicht een draak of hagedis. Ook hier is rondom een inscriptie: .S:GEORG:EQUITUMPT*N
Het sterretje is onleesbaar maar mogelijk een R of B

Nu zit ik met de volgende vragen:
Wie kan mij vertellen wat ik precies voor voorwerp heb gevonden?
Is er iemand die iets meer kan vertellen over een dergelijk voorwerp?
Wat is de vertaling van de Latijnse teksten rondom? (ik heb momenteel Latijn maar kon bovengenoemde woorden niet achterhalen)
Wat is het merkje dat in de rechthoek onderin gedrukt staat? (H&S)?
Hopelijk kan iemand me iets meer vertellen.

Antwoorden

Dit is een populaire Duitse penning die werd gegeven aan mensen die op reis gingen. Ik denk dat HS de initialen van de maker zijn (Hans Schultes?). De betekenis van de teksten:

Sanctus. GEORGius EQVITUM PaTRoNas – Sint Joris schutspatroon van de ruiters
IN TEMPE SECVRITAS – geborgenheid in nood.
Ruiter en schip duiden op reizen te land en ter zee. De draak en de storm op de gevaren voor reizenden.

Massaproduct

Dit is een bekend commercieel massaproduct dat jarenlang is geproduceerd in verschillende metalen. De Neurenbergers staan niet bekend om hun vlekkeloze spelling, maar er is nog en andere uitleg mogelijk.

De zijde met Sint Joris is geïnspireerd door een Hongaarse medaille uit 1738, de zijde met het schip door een Schauthaler van Mansfeld. Die Thaler komt ook voor met de tekst IN TEMPESTATE SECURITAS – veiligheid in de storm. Dat zou afgekort kunnen zijn tot IN TEMPestaTE SECVRITAS.
Dit is een nabootsing van een penning uit 1625
Het is uitgegeven in de 19e eeuw als hanger van het Sint-Joris gilde. Het werdt gedragen als amulet tegen verwondingen en ongevallen onder soldaten. Vanwege de achterzijde ook onder zeelui erg geliefd.
Het is in 30 talen uitgebracht. Sint-Joris is ook de beschermheilige van zeelui.
Schip met slapende Jezus en 2 personen, tekst: zekerheid in de storm.
st. Joris met de tekst:( vertaald ongeveer ) St. Joris patroonheilige.

Hoe reinig je zilveren munten?

Verzamelaars van zilveren munten zullen het wel weten: in tegenstelling tot gouden munten hebben deze wat meer onderhoud mogelijk. Graag geven we je volgende tips om je verzameling zilveren munten mooi te houden.

Verkleuren

Zilveren munten worden na enige tijd bruin of zelfs zwart. De oorzaak van dit verkleuren is dat het zilver onder invloed van verontreiniging in de atmosfeer, waaronder zwavel, gaat oxideren.
Het is echter niet altijd raadzaam deze aanslag volledig te verwijderen. Bij Nederlandse provinciale en Romeinse munten bijvoorbeeld is het niet gewenst. Door de lichte verkleuring hebben deze munten juist een fraaier uiterlijk.
Zijn de munten erg vuil of overdekt met oxidekorsten dan moeten zij toch gereinigd worden. Het vuil kan, zeker als het erg vast zit, van zeer verschillende samenstelling zijn. Er zijn dan ook diverse mogelijkheden om de munten schoon te maken, afhankelijk van het soort vuil. Een moeilijkheid hierbij is dat niet altijd vooruit gezegd kan worden welke methode het doelmatigste is. Het is dan ook aan te bevelen om verschillende methoden eerst op minder waardevolle muntjes uit te proberen. Het ergste vuil kan men, voor zover mogelijk, met een borsteltje verwijderen. Daarna kan men een van de volgende methoden toepassen.

Behandeling met ammoniak

Laat de munten gedurende ongeveer dertig minuten weken in een ammoniakoplossing, hierna de munten afborstelen, goed spoelen en drogen.

Behandeling met citroenzuur

Leg de munten en paar uur tot een dag, afhankelijk van de hoeveelheid vuil en de dikte van de oxidekorsten, in een bad citroenzuur. Hierna volgt weer de gebruikelijke handelwijze van het borstelen, spoelen en drogen. Deze methode valt eventueel nog te verbeteren door op de bodem van het bad wat ijzeren spijkertjes te leggen. Door middel van reductie heeft dan een snellere reiniging plaats.

Behandeling met een zure vloeistof

Zilveren munten, die slechts licht gevlekt zijn, kunnen ook bevredigend gereinigd worden door ze in te wrijven met een rauwe aardappel of door ze onder te dompelen in hetzij zure melk hetzij warme azijn; hierna spoelen, drogen en met een zachte doek opwrijven.

Behandeling met silver dip

Verder zijn er een aantal middelen onder allerlei verschillende namen (zoals silver dip, silver quick, silber tauchbad) in de handel. Deze zijn meestal goed te gebruiken om bruin en zwart aangeslagen munten snel en effectief te reinigen. Men dompelt de munten slechts enkele seconden onder in de vloeistof en de aanslag is geheel verdwenen. Hierna spoelen en drogen. Het nadeel van deze middelen is echter dat de aanslag volledig verwijderd wordt, en dit is niet altijd gewenst. Bij Nederlandse provinciale en Romeinse munten is het dus beter om ze even op te frissen met een in ammoniak gedrenkt watje, waarna zij gespoeld en gedroogd worden.

Bron: het penningkabinet